NGHE BẰNG MẮT 9: NGÔN NGỮ KÝ HIỆU - KẾT NỐI ĐỂ HOÀ NHẬP

Hàng năm vào mỗi tuần cuối cùng của tháng 9, Tuần lễ Người điếc Thế giới là dịp để cộng đồng trên toàn cầu cùng nâng cao nhận thức về người Điếc, văn hoá Điếc và thúc đẩy việc hoà nhập của người Điếc trong mọi mặt của đời sống xã hội. Trong tuần lễ đặc biệt này, ngày 23/9 – Ngày Quốc tế Ngôn ngữ ký hiệu cũng là dịp để chúng ta cùng nhìn nhận và lan toả vai trò của ngôn ngữ ký hiệu (NNKH) đối với không chỉ cộng đồng người Điếc mà còn là với toàn xã hội.

Ngôn ngữ ký hiệu không chỉ là một công cụ hỗ trợ giao tiếp. Đó là một ngôn ngữ, là một phần quan trọng của bản sắc và văn hoá Điếc, đồng thời là cầu nối giúp người Điếc tiếp cận giáo dục, thông tin và các dịch vụ xã hội, bày tỏ tiếng nói của mình và tham gia bình đẳng vào đời sống cộng đồng.

Vai trò của NNKH cũng ngày càng được khẳng định. Công ước của Liên Hợp Quốc về Quyền của Người khuyết tật (CRPD) yêu cầu các quốc gia thành viên công nhận và thúc đẩy việc sử dụng NNKH, tạo điều kiện sử dụng NNKH trong các giao tiếp chính thức và bảo đảm người khuyết tật được tiếp cận thông tin và giao tiếp bằng những hình thức mà họ lựa chọn. Công ước đồng thời ghi nhận việc hỗ trợ bản sắc văn hoá và ngôn ngữ đặc thù của người điếc, bao gồm ngôn ngữ ký hiệu và văn hoá Điếc (Các Điều 2, 21, 24 và 30 của CRPD).

Tại Việt Nam, những định hướng này tiếp tục được cụ thể hoá trong các chính sách của nhà nước, như Luật Giáo dục 2019 và Luật Giáo dục sửa đổi 2025, đặc biệt trong Quyết định số 916/QĐ-TTg ngày 21/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Kế hoạch tăng cường thực thi hiệu quả CRPD và các khuyến nghị phù hợp của Uỷ ban về Quyền của Người khuyết tật. Những chính sách này cho thấy NNKH ngày càng được nhìn nhận không chỉ như một phương tiện hỗ trợ giao tiếp, mà còn gắn với khả năng tiếp cận thông tin, giáo dục, khả năng tham gia và hoà nhập bình đẳng của người Điếc trong xã hội. Khi NNKH được biết đến, được ghi nhận và được sử dụng rộng rãi hơn, khoảng cách giao tiếp giữa người Điếc và người nghe cũng dần được thu hẹp. Và từ những kết nối ấy, một xã hội hoà nhập hơn có thể được tạo dựng.

Nhằm hưởng ứng Tuần lễ Người điếc Thế giới 2026 (21 – 27/9) và Ngày Quốc tế Ngôn ngữ ký hiệu 23/9, Hiệp hội Vì Giáo Dục Cho Mọi Người Việt Nam (VAEFA), tổ chức (mấy chỗ này tag các page vào) Angels’ Haven Việt Nam (AHV) và Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Công bằng và Hoà nhập (RCEEI), với sự hỗ trợ của Văn phòng Hội Người điếc Đan Mạch tại Việt Nam (DDL), Ban Vận động Thành lập Hội Người điếc Việt Nam (BVĐ), Chi hội Người điếc Hà Nội (HAD) và nhóm Nghe Bằng Mắt (NBM) tổ chức Nghe Bằng Mắt 9 với chủ đề “Ngôn ngữ ký hiệu – Kết nối để hoà nhập”.

Nghe Bằng Mắt 9 hướng tới nâng cao nhận thức của cộng đồng về văn hoá Điếc và khẳng định vai trò của NNKH trong kết nối người Điếc và cộng đồng. Thông qua nghệ thuật, các hoạt động tương tác và truyền thông, chương trình mong muốn tạo ra một sân chơi giúp người Điếc chia sẻ câu chuyện, thể hiện tài năng và bản sắc của mình, đồng thời nâng cao nhận thức và hoà nhập trong cộng đồng.

Đêm sự kiện Nghe Bằng Mắt 9 – 23/9/2026

Đêm Nghe Bằng Mắt 9 sẽ có sự tham gia của đại diện các bộ, ban, ngành, các tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội, giáo viên, cha mẹ cùng học sinh, sinh viên Điếc và cộng đồng người Điếc cũng như người nghe. NNKH là một trong hai ngôn ngữ chính trong chương trình với những tiết mục do chính học sinh, sinh viên người Điếc thể hiện như: Múa đèn tay “Người Điếc Làm Được”, hát bằng NNKH, kịch “Khám phá Ngôn ngữ ký hiệu”, các hoạt động tương tác với khán giả và cùng lan toả thông điệp “Ngôn ngữ ký hiệu – Kết nối để hoà nhập”

- Thời gian: 18.30 – 21.30 ngày 23/9/2026

- Địa điểm trực tiếp tại Trung tâm Văn hoá Thông tin và Thể thao Phường Đống Đa, số 22 Đặng Tiến Đông, phường Đống Đa, Hà Nội và trực tuyến trên nền tảng Zoom (link đăng ký: https://us06web.zoom.us/meeting/register/UVjRl3NwRTGnyLVi5QVFwQ#/registration)

Triển lãm “Ngôn ngữ ký hiệu – Kết nối để hoà nhập” từ 24 – 27/9/2026

Tiếp nối đêm sự kiện, triển lãm “Ngôn ngữ ký hiệu – Kết nối để hoà nhập”  tại Phố Sách Hà Nội 19/12, phường Cửa Nam sẽ giới thiệu những bức tranh và sản phẩm thủ công do học sinh, sinh viên Điếc tại các cơ sở giáo dục và thành viên các câu lạc bộ Điếc trên toàn quốc sáng tạo. Triển lãm mở cửa tự do, mang đến một không gian mở để công chúng khám phá những góc nhìn, sự sáng tạo và khả năng của người Điếc, cùng  nét đẹp của văn hoá Điếc.

Hoạt động truyền thông lan toả ngôn ngữ ký hiệu trong Tuần lễ Người điếc Thế giới

Từ ngày 21 – 27/9, trên các fanpage của Ban Tổ chức sẽ diễn ra thử thách quay video sử dụng NNKH với thông điệp “Ngôn ngữ ký hiệu – Kết nối để hoà nhập”. Song  song với đó là chuỗi video chia sẻ câu chuyện của những người Điếc đang học tập, làm việc và đóng góp trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Nghe Bằng Mắt 9 không chỉ mong muốn đưa NNKH đến gần hơn với cộng đồng mà còn tạo thêm những cơ hội để người Điếc và người nghe gặp gỡ, giao tiếp, thấu hiểu và kết nối với nhau.

Trong Tuần lễ Người điếc Thế giới và Ngày Quốc tế Ngôn ngữ ký hiệu năm nay, hãy cùng VAEFA và các đối tác lan toả một thông điệp giản dị nhưng quan trọng: NGÔN NGỮ KÝ HIỆU – KẾT NỐI ĐỂ HOÀ NHẬP